Life after church

What people have shared with Jim Palmer during his online course – Life After Religion: A Personal Journey Out.

“Overall, I have to say that I lost my individuality through my experience with organized religion…. I felt “forced” to fit in, to fit some type of mold or shape or way to be. I joined group after group looking for acceptance… I changed my appearance, my language, even some of the things I enjoyed I gave up in order to fit in. I lost me in the process, the real me. That has damaged me more than anything. Now I’m trying to find the real me.”


“I was and Evangelical for 27 years of my life. What I got most out of church was: read and pray every morning, go to church every Sunday and Wednesday, tithe (one church wanted a tithe of my student loans), be republican, it’s okay to joke about gays, liberals, and Muslims, Harry Potter is bad, but magic in Narnia is good, alcohol is bad, sex is bad, woman are inferior to men, the bible is just doctrine and theology, etc.”


“I learned intolerance at church. Church insisted that only THIS church has the right answers, and that any other church, even another Christian church, is to be avoided because they don’t have the whole Truth. Church taught me to be prejudiced. I learned at church that women are lesser beings than men, that only men were capable of teaching, leading or making important decisions. At church, I learned that God loves me less because I’m female. Organized Christianity insisted that I am a filthy, stinking, horrible, sinful person deserving of Hell. I’m less than worthless, and knowing so is a godly attribute. Church taught me to despise myself and be afraid of God. In church, I learned that a grand performance as the ultimate Christian is preferable to an honest confession of failure, and that the honest, broken people are shunned, gossiped of, and never forgiven.”


“Through a lot of thinking and reflection I have come to realize that the times I felt closest to God were not through all by business and conscious effort on my part but just the opposite. It was in the quiet still moments. It was while driving in my car or standing in line at at the check out counter. It was while staring at tree and seeing its branches move by an unseen force. It is in the quiet enjoyable moments and sometimes even in the daily mundane moments that I find myself growing closer and more aware of God. There is no magic formula to use or class to take. All I need to do is be open to Him and be His Love wherever I am.”


“For me, religious detox has involve a LONG, drawn out, painful, excruciating, lonely, heartbreaking, freeing, exhilarating, sometimes mind boggling, angry, happy, sad time in my life. It is confusing at times, totally clear at times. I mostly think I’m losing my mind. Unlearning everything I “learned” in the last ten years.”


When I really became honest with myself, I realized that my involvement with organized religion comprised of two main things – trying to figure out what the rules to be accepted were, and trying in futility to obey these rules. As much as I heard the popular rhetoric, “it’s about relationship, not rules” I realized that this was, for the most part, just talk. It was about rules, always was, always will be. This is the crux of religion. Yeah, on the surface, it did not seem this way. The last organized church I was part of regularly had a very casual and dress down style. It was not uncommon to see people coming to church in shorts and flip flops on the Saturday evening service that I attended, and the praise team usually incorporated secular songs that could have a spiritual interpretation into their routine. But after I got really involved in the church, I realized that there were some who were more acceptable than others….The straw that broke the camel’s back for me, however, came when I opened up to an influential church member about some personal struggles in my life…I have struggled with an addiction to porn for some time now and I know it is wrong. I have done everything in my power to rid myself of this addiction from prayer to Bible study, group sessions therapy, support groups, and even demon deliverance services. But I was given the added implication by this influential church member that I struggled because I was not dedicated enough to God, not persistent enough, not faithful enough.”


“I was taught that this God who loved me demanded perfection and nothing short of perfection could please him. Since I could not be perfect, he would accept Jesus’ perfection in my place. Since I deserved to be killed and then eternally tortured, he’d take Jesus in my place for that, too. He could only bear to look upon me if he saw me wrapped up in Jesus’ bloody body. I get the image of a wolf literally wrapped in a sheep’s carcass when I think of those days.

Serving this type of perfectionist and schizophrenic God made me fearful, demanding and judgmental myself. I knew that even my love for him was a sham because how can you love a monster who creates a helpless, sinful creature then tortures it for being exactly what he created it to be? How can you love in “free will” someone who says “Love me or I’ll send you to hell for eternity.” How others around me could love this god made me feel inferior and evil. I knew that even though I had done the right things, said the prayer, gotten baptized, even spoke in tongues that I hadn’t really appeased him because I could never truly love him, only fear him.”

That is how I was most hurt by organized religion. Organized religion presented me with the picture of a schizophrenic, perfectionist, masochistic God and demanded that I love an unlovable tyrant.”


“Leaving the church and more recently, just giving up on the whole damn thing. I am now an open minded agnostic vs. a liberal minded Christ follower. I still think Love is the most important thing but I don’t know if God and Love are the same.”


“I just got tired of wearing the ‘Christian mask’. Sick of it, actually. I grew up in a conservative evangelical household where we read the Bible, went to church on Sunday and I attended the youth group. We were all expected to talk the same, pray the same, interpret scripture the same, and above all else, vote the same. It was more like we were members of some spiritually exclusive club. Yet I experienced deep loneliness. As my disconnect grew, I started to look outside organized religion and evangelical settings for some answers. I just wanted to be emotionally whole, but when I brought my issues up I was told to read more scripture. When my father found out I was looking for answers elsewhere, he told me I was going to Hell if I believed anything other than how I was raised (a nice conversation starter, huh?). Anyway, that was the day I left the institutional church and it became the first day of Freedom. I’ve never looked back. I don’t hold grudges against other Christians but my crap-detector goes off immediately when I meet anyone who’s wearing the ‘Christian mask’. I consider myself a follower of the teachings of Jesus and I strive to be like Him. The term ‘Christian’ carries too much baggage for me.”


“I’ve had many people question my “Christianity” over the past few years because my ideas don’t fit into their boxes. So to me, being a Christian has nothing to do with doctrines, even beliefs about Jesus himself. Whether or not somebody believes he was just a dude, was God, or didn’t even exist at all doesn’t matter to me. I’m more interested in following the recorded faith of Jesus, rather than the faith about Jesus.”


“Religious detox over all has been lonely as I am leaving much of my illusional security I collect over the past 30 plus years. I am developing my own personal life with Jesus and has little of the clichés and patterning that I so easily embraced. I kinda like it!!”





5 dingen die in je levensreis misschien gebeuren waarover je je niet schuldig hoeft te voelen

1 Je zult je active betrokkenheid in een kerk of religieuze organisatie stoppen. Dit hoeft niet per definitie een vorm van negative beoordeling of veroordeling te zijn van de kerk of organisatie waar je deel van uitmaakte, maar dit is een keuze die je maakt omdat jou betrokkenheid niet meer relevant of ondersteunend is in waar jij bent op je reis, of zelfs een obstakel en verhindering is om die weg te gaan

2 Je word zo moe van de voortdurend goddelijke praat. Het is mogelijk dat je soms walgt van het constante theologische gediscusieeer en gedebateer, en de nooit ophoudende molen van nieuwe verbeterde concepten, geloven, inzichten, leeringen, enz. Soms zal het allemaal klinken als een groot, Bla bla bla bla…. Je vraagt je af waarom je altijd van alles met je geest of je gedachten moet uitvogelen. Op een dag word je misschien wakker en zegt, ‘Oke, ik heb het helemaal gehad!’ Wees niet bezorgt. Het zou wel eens een heeeel belangrijk keerpunt op je levensreis kunnen zijn. Volgens mij is theologie niet de beste manier waardoor we god en geestelijke waarhied kunnen ontdekken. Het kan zijn dat het onderwerp “God” als geheel een beetje overdreven en saai voelt, maar dit is alleen omdat je geleerd werd om God te vergelijken met al die bla bla bla ….verhalen

3 Misschien ontdek je dat de mensen die door jouw religie beoordeeld en veroordeeld werden eigenlijk heel interessant zijn en leuk om kontact mee te hebben. Als je eenmaal los komt van de beoordelende labels, standpunten en stereotypen die je door religie hebt geleerd, je begint je te realiseren hoeveel je echt houdt en geniet van de mensen die je geleerd werd te haten. Dit is een goed en bevrijdend aspect van het loskomen van religie. Veel te lang heb je jezelf afgesloten van veel mooie en bijzondere mensen in deze wereld, en ze te waarderen en van ze te leren.

4 Misschien vind je een opstandig of uitdagend deel in jezelf dat heel ver weggestopt was. Daar hoef je je niet schuldig over te voelen. Te vaak maakt religie mensen ‘fijn, klagerig, onderdrukt, bescheiden, gehaast, beleefd, gehoorzaam, angstig, vriendelijk, onderdanig’ Dit terzeide, maar ik zou geen van deze woorden gebruiken om Jezus te beschrijven. Hier is de deal, je kan een liefdevolle, mededogenlijke, respectvolle en vriendelijke persoon zijn EN tegelijkertijd een opstandig, uitdagend, passievol, ongehoorzaam, subversief, nonconformistisch, ondeugend, eigenzinnig, volledig uitgedrukt, freethinker, ketter en vrij geestelijk menselijk wezen zijn.

5 Je vind minder bevrediging in het doen van religieuze dingen, en meer in menselijke/seculiere dingen. Daar is niets mis mee, je bent ten slotte een mens, het is goed om te genieten van ieder moment op je menselijke levensreis. Religie heeft ervoor gezorgd dat velen een valse scheiding hebben gemaakt tussen heilige dingen en seculiere dingen. Er is geen scheiding. Alles in ons leven is heilig, geestelijk en goddelijk. Het is niet nodig om je menselijke ervaringen te verdedigen, te theologiseren of te vergeestelijken. Leef gewoon je leven. Dat is voldoende. Het leven word pas compleet als jij ieder moment daarvan leeft. Het is niet nodig om je druk te maken over hoe, en of, god daar deel van uitmaakt. God maakt er deel van uit, Leven en God zijn onafscheidelijk. Punt. Het is goed om te genieten van het leven, beleef genot en plezier, doe de dingen die je leuk vindt, die energie en leven geven, wat die dingen ook mogen zijn.

Vraagtekens 4

Vrijheid van indoctrinatie

vragen 4

Het is een uitvinding van mensen – onder de vlag van religie – om anderen te indoctrineren in een bepaalde geloofsbeleving. Maar jezus was, volgens mij, fundamenteel het tegenovergestelde en drong niemand een bepaalde geloofsbeleving op. Wat kunnen we hieruit leren. Het laat ons zien dat god zelf nooit iemand een bepaald geloofsysteem oplegt. Hij roept je om hem te volgen, en hij zal in je hart allerlei vragen laten opkomen, en als je de dappere stap neemt om die vragen ook te stellen, zal hij een licht op je pad zijn als je naar de antwoorden zoekt. Zoek en je zult vinden. Je wilt waarheid? Ja? Dit is erg belangrijk, want op deze ontdekkingsreis naar waarheid moet je eerst de moed hebben om vragen te stellen. Wil je meer weten dan traditie leert, meer dan de leerstellingen die religie doorgeeft van generatie op generatie? Wil je verder. Wil je de onvoorstelbare realiteit van waarheid in al zijn glorie kennen en erdoor vrijgezet worden? Goed. Ik wil wat gedachten met je delen. Sommige ideeen zullen je verbeeldingskracht opwekken, en je helpen om vanuit een ander perspectief te kijken. Maar als je echt waarheid wil ontdekken vind je dat niet in een boek, je vind het als je jezelf vragen durf te stellen, als je de moed hebt om te vertrekken – onder leiding van de heilige geest die in je is – voor het avontuur van ontdekkingen, om waarheid te vinden voor jezelf.

Ik wil je wel waarschuwen. Als je de moed hebt om overal vraagtekens achter te zetten, moet je weten dat je hele theologische wereld geschud wordt. En denk erom dat onze de eerste reactie, als we iets ontdekken dat tegen onze theologie ingaat, is om in de verdediging te gaan. Dat is een natuurlijke reactie. Automatisch verdedigen we onze positie of denkwereld. Maar als we echt waarheid willen ontdekken, zullen we eraan moeten wennen dat onze eigen perspectiven en gedachtengangen mischien moeten veranderen of helemaal vervangen moeten worden. In onze eerlijke zoektocht naar waarheid, gaan we Jezus niet vervangen, maar misschien wil Jezus onze lang gekoesterde doctrines en dogmas vervangen. Misschien zet hij ons hele theologische fundament wel „op zijn kop“. Dus in het licht van het gegeven dat Jezus vaak in gelijkenissen sprak om nieuwschierigheid en vragen op te wekken, denk ik dat het goed is om ook wat gelijkenissen te delen en mijn perspectief op de evangelieen uit te leggen, misschien komen er wat vragen in je op.

Vraagtekens 3


vragen 3

Ik denk dat jezus zo veel in gelijkenissen sprak omdat hij wilde dat mensen voor zichzelf gingen nadenken. Het was niet alleen het delen van informatie, die we konden geloven of niet. Hij sprak op een manier die het nodig maakt om echt na te denken over wat hij nou eigenlijk bedoelde, en die ook vragen uitlokte. In een wereld vol met predikers die informatie geven over god, over het verbond, of over hoe god met ons om gaat, was jezus geheel anders. Hij had niet eens een duidelijk boodschap. Hij sprak in gelijkenissen of plaatjes, en gaf er geen duidelijke heldere uitlegging bij. In de evangelien lezen we dat jezus de mensen uitnodigde om hem te volgen zoals hij dat vandaag nog steeds doet, maar het is belangrijk om te zien dat hij geen uitlegging gaf over hoe ze dat moesten doen. Hij zat niet samen met zijn volgelingen en dwong ze om zijn theologie te begrijpen, te memorizeren, en eindeloos te herhalen zodat ze vervolgens het zelfde konden doen bij anderen. Als hij ze onderwees, was het meestal door het schilderen van situaties, door gelijkenissen, het was door ze te vangen in hun voorstellingsvermogen, en daardoor in hun hart vragen op te roepen, en hij stuurde het niet zodanig aan dat ze de „juiste antwoorden“ gaven. Het was een bijzondere manier van vrijheid die hij creeerde en respecteerde. De vrijheid om het zelf met god „uit te vogelen“ en als we het dan ontdekken is het iets van onszelf en god wat we geloven en niet iets wat anderen ons verteld hebben waarvan verwacht wordt dat we blindelings aannemen. Ik denk dat jezus wist dat niet het begrijpen van de informatie het belangrijke was, maar het pad van relatie en nadenken met en over god is belangrijk. Als we nadenken openen we ons geestelijk op een menselijke manier. Als we over dingen nadenken, zijn de conclusies een vrucht van ons zelf. Als we durven nadenken, gaan we echt geloven, want daardoor ontstaat en groeit ons geloof in en uit onszelf, het zijn onze persoonlijke ontdekkingen.


Vraagtekens 2

Zoeken naar de waarheid

vragen 2

Ik denk dat de manier waarop iedereen met elkaar zou moeten communiceren als we iets delen , is vanuit het standpunt dat we niet onze antwoorden aan elkaar opleggen maar veeleer, dat we elkaar stimuleren dat de heilige geest in ons woont, dat hij onze leraar is, en dat we vol vertrouwen naar de waarheid op zoek kunnen. Als we op onze reis inzicht krijgen over de natuur en het karakter van god, is het fijn om te delen wat we ontdekt/geleerd hebben, tewijl we ons bewust zijn dat we allemaal op reis zijn en dat we allemaal ontdekken/leren. Niemand mag zichzelf denken dat hij de absolute waarheid bezit. Terwijl we nastreven antwoorden te vinden die ons echt bevrijding brengen, is het belangrijk dat we begrijpen dat het indoctrineren met antwoorden gebondenheid voortbrengt. Door het zoeken te verwijderen is het of we iemand in een gevangenis zetten, terwijl we briefjes door de tralies aangeven terwijl we zeggen „hier is je antwoord voor vandaag“. Alleen als we elkaar en onszelf de ruimte geven om op zoek te gaan naar antwoorden, voelen we ons pas echt vrij. Ik will wel duidelijk zeggen dat ik niet schrijf omdat ik denk dat ik je iets kan leren, ik wil alleen maar delen, meer niet. Ik deel mijn ervaringen en gedachten. Als je er iets aan hebt, leuk. Als dat niet zo is, ook goed. De woorden die ik schrijf zijn slechts woorden, meer niet. Misschien moet je ze nemen met een korreltje zout. Je weet zelf wie je kunt vertrouwen. Vertrouw de heilige geest die in je is. Laat je door hem leiden in alle waarheid. Wees niet bang om vragen te stellen, antwoorden te vinden en het prachtige leven met god te ontdekken.



Zet overal een vraagteken achter

Seeking answer


Jezus spraak heel vaak in gelijkenissen, in kleine korte verhaaltjes. Het lijkt erop dat hij vaak meer geintereseerd was in vragen dan in antwoorden. Als mensen Jezus iets vroegen, stelde hij heel vaak een wedervraag. In feite gaf hij eigenlijk bijna nooit een direct antwoord. Zelfs een grote uitspraak over hemzelf als; „Ik ben het brood des levens“ maakte dat mensen weggingen en voor zichzelf moesten bedenken wat Hij dan wel bedoelde. Jezus onderwees niet met antwoorden, hij leerde met vragen; hij onderwees in vragen en de luisteraar moest zelf het antwoord uitvogelen. Ik denk dat dat een heel interesant gegeven is als we willen begrijpen hoe God ons onderwijst. Het gaat niet om wachten op antwoorden, maar veel meer; durven we de vragen te onderzoeken die God in ons hart naar boven laat komen.

Vanaf het eerste moment van de menselijke ervaring met god, was er religie, een vastomlijnd geordend systeem over wie en hoe god is en wat je moet doen. Toen Jezus in de wereld kwam, boog hij de presentatie van god om in een vraagteken. Jezus hield van vragen, en dat zou voor ons ook zo moeten zijn.

Jezus kwam niet om een leerstelling op ons te leggen. Hij kwam niet om ons te indoctrineren. Hij kwam om ons te bevrijden. Hij kwam om ons te bemoedigen om ons af te vragen hoe we werkelijk over god denken. Hij gaf de gelijkenissen, zodat we zouden stoppen en nadenken, nadenken over hoe we God zien en over hem denken en wat we geloven over God’s natuur en plannen.

Jezus laat niet alleen zien dat het goed is om vraagtekens te zetten achter wie God is – hoe is hij, hoe werk hij,wat denkt hij van ons, hoe hij ons ziet – maar dat het eigenlijk de enige weg is om uit de indoctrinerende religieuze gevangenis te komen.

Hoe verder je wegkomt van religie en de „ik weet het/zo is het“ gedachtengang die het met zich meebrengt, hoe meer vrijheid je ervaart om vraagtekens te zetten achter wat je gelooft. Je voelt je niet langer verplicht om aan je leerstellingen vast te houden. Je mag ze beproeven en wegdoen als blijkt dat ze niet werken, of dat het niet klopt. Je kan genieten van de gesprekken over de vraagtekens die je hebt; en of ze het met je eens zijn of niet is niet meer belangrijk. Wat belangrijk is, is dat je eerlijk, open, en respectvol van gedachten kan wisselen. Je raakt er aan gewend dat vragen soms niet confortabel voelen. Op een gegeven moment ga je uitkijken naar vragen omdat je daardoor steeds nieuwe ontdekkingen doet.

Bij religie draait alles om antwoorden. Als je je daarin begeeft wordt je er helemaal mee overladen, en na verloop van tijd wordt het ook voor jou een gewoonte om anderen te overladen met de zelfde antwoorden. Maar als je je van religie afkeert, terwijl je wel je geloof behoud, kom je op heel ander levenspad terecht. Je komt in totaal andere patronen terecht. Het is niet een leven met antwoorden, maar een levensreis gestuurd door vragen. Elke vraag brengt je naar een groter begrip over God. En elke vraag bewerkt een dieper ontzag en acceptatie van de grootheid en het mysterie van God, en een grotere vrede in alles dat je niet begrijpt.

Wat je jezelf moet afvragen is het volgende; in hoeverre ben ik berijd vraagtekens te zetten? Dit is heel belangrijk, want daar waar jij de lijn plaatst, daar is het waar je zult stoppen. En waar je blijft vragen, blijft zoeken, blijf je meer waarheid ontdekken. Ik geloof dat we echte vrijheid in ons geloof gaan ervaren, niet door de juiste antwoorden te hebben, maar doordat we de moed hebben om overal vraagtekens te zetten.

Zoek de waarheid voor jezelf. Durf overal een vraagteken achter te zetten. Wees moedig om weg te lopen van de gevangenisbewaarders die je proberen te dwingen om in de slavernij van de religieuze zekerheid te blijven. Laat je leven een wandeling van geloof zijn, waarin je groeit in het begrijpen van God bij iedere stap die je neemt.

Jezus, de buitenstaander 3


Geloven buiten de georganiseerde religie

Sommigen zeggen dat er maar een religie naar God leid en anderen zeggen dat alle religies naar God leiden, maar ik zou het tegenovergestelde willen zeggen: Dat geen enkele religie naar God leid. Ze kunnen misschien over God spreken, of naar God wijzen,en misschien een paar goede punten aandragen, maar ik denk, dat ze niet, en niet kunnen, leiden naar God. De vorm (structuur) waarin religie zichzelf definieert, met zijn onveranderbare leerstellingen, is op zichzelf al bewijs dat het altijd zal falen ons te leiden naar de volle realiteit van onze grenzeloze, oneindige God. Voor mij is het duidelijk dat God groter is als elke vorm (doos) die we in religie kunnen bedenken. Het is normaal om te denken dat Jezus op aarde kwam om een leger te installeren, en zijn volgelingen op te leiden om een koninkrijk op aarde te bouwen. Ik persoonlijk kijk daar toch heel anders tegenaan. Ik denk dat Jezus juist het tegenovergestelde kwam doen. Ik denk dat hij kwam om juist het koninkrijk structuur denken af te breken en ieder van ons in een persoonlijke individuele relatie met god te brengen. Ik geloof dat dit een goddelijke ervaring is die niet gebaseert is op wat ik doe (als een soort christelijk leger de wereld overwinnen), maar veel meer, de ervaring dat christus zelf ons individuele overwint met de grootheid van zijn liefde. Alleen als mijn hart vol is met zijn liefde kan ik die persoonlijke goddelijke relatie ervaren. Hoe ziet een persoonlijke relatie met god er uit? Het is persoonlijk. Het is een relatie die ik en god ervaren en begrijpen. Het is geen gezamelijke relatie. Natuurlijk hebben vele anderen ook een persoonlijke relatie, en dat is prachtig, maar ik kan niet verwachten dat zij dat op dezelfde manier ervaren als ik. De woorden die ik gebruik om mijn vertrouwen en geloof uit te drukken zijn anders. De manier waarop ik mijn verbondenheid met god ervaar is anders als dat zij dat doen. De gedachten en vragen die god in mijn hart legt – en de antwoorden die ik vind – zullen nooit hetzelfde zijn als ieder ander, want mijn relatie met God is persoonlijk.

Het tegenovergestelde gebeurt in georganiseerde religie. Religie maakt een gezamelijke identieteit. Als we ons in religie begeven gaan we spreken, gebruiken de woorden en gaan ons kleden en gedragen overeenkomstig de gezamelijk afgesproken regels. Dezelfde gedachtgang. Hetzelfde geloof. Dezelfde goed onderbouwde doctrines; en als je buiten de aangegeven grenzen gaat en vragen stelt die niet binnen het gezamelijke identieteitsplaatje passen, is de kans groot dat je het zwijgen word opgelegt of dat je word buitengesloten. Weet je, het maakt mij niet uit dat ik niet in de gezamelijke identiteit van welke georganiseerde religie, kerk of groep pas, en ik ben niet op zoek naar erbij horen of lidmaatschap. Ik ben blij dat ik een unieke relatie met mijn schepper heb, zonder einige religieuze vorm, eenvoudig leven in de realiteit van het dagelijkse leven. Ik wil eenvoudig en vrij bij de dag leven, met open gedachten om te leren en een open hart om op een organische manier contact te hebben met de wereld om mij heen.